Dostęp otwarty

ŚWIATOPOGLĄD NAUKOWY W ARGUMENTACJI RETORYCZNEJ. CASUS COVID-19

Paweł GONDEK1

Wiedza, kultura i wartości w społeczeństwie cyfrowym- konteksty teoretyczne

Artykuł w czasopiśmie

Transformacje Nr 2 (113) 2022 Data publikacji: 30 czerwca 2022r.

Artykuł Nr 20220630180511190

Słowa kluczowe: nauka, światopogląd, argumentacja retoryczna, topos, COVID-19

Streszczenie W artykule skoncentrowano się na roli jaką w argumentacji retorycznej pełni światopogląd naukowy. Pretekstem do tych badań były wypowiedzi jakie pojawiły się podczas trwania pandemii COVID-19, a szczególnie w dyskusjach na temat szczepień. Światopogląd jest rozumiany jako zespół indywidualnych twierdzeń i ocen, które stanowią podstawę dla kształtowania wiedzy o świecie oraz norm dla ludzkiego działania. W ramach światopoglądu naukowego postulowanym punktem odniesienia są twierdzenia naukowe. Jednak pomija się przy tym metody weryfikacji tych twierdzeń, a naukę utożsamia się z jej rezultatami i traktuje jako coś niepodważalnego. Dlatego proces formułowania w debacie publicznej przekazów o podłożu naukowym pociąga za sobą wiele trudności natury metodologicznej. W konsekwencji uzyskujemy przekazy, w których nie twierdzenia naukowe, ale autorytet nauki posiada większe znaczenie perswazyjne. W komunikacji retorycznej światopogląd naukowy wyraża się głównie poprzez traktowanie nauki jako toposu, stanowiącego społecznie wiarygodny punkt odniesienia. Podczas trwania pandemii COVID-19 zauważa się stosowanie światopoglądu naukowego głównie poprzez bezkrytyczne przyjmowanie autorytetu nauki oraz poprzez formułowanie emocjonalnych przekazów, usprawiedliwianych niepodważalną wartością nauki.

  1. Katedra Filozofii Kultury i Podstaw Retoryki, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II

    ORCID: 0000-0002-8644-3886

    E-mail: pawel.gondek@kul.pl